Menu

Lucas Gassel

  • 10 maart 2020
  • 7 juni 2020
  • Kunsthal Helmond

Lucas Gassel

Meester van het landschap

Dé meester van het landschap van de zestiende eeuw (ook wel Brabantse Gouden Eeuw genoemd):  dat was Lucas Gassel (ca 1490 –1568/69). Museum Helmond presenteert van 10 maart tot en met 7 juni 2020 de eerste, grote overzichtstentoonstelling van zijn werk. De bruiklenen zijn afkomstig uit Europese collecties van belangrijke musea uit onder andere Nederland, België, Duitsland, Frankrijk, Tsjechië, Spanje maar ook uit de Verenigde Staten en Mexico.

Landschappen

In de zestiende eeuw is Lucas Gassel een bekend en succesvol schilder en tekenaar. Zoals dan gebruikelijk werkt hij op paneel. Op de voorgrond schildert Lucas vaak een Bijbels verhaal terwijl in de verte zich een wijds en bergachtig landschap uitstrekt. Door de tijd heen nemen zijn landschappen steeds meer ruimte in en zijn afwisselend bevolkt met boerderijen, dorpjes, kastelen, paleistuinen, rivieren met scheepsvaart, boeren, reizigers en dieren. Over zijn leven is weinig bekend. Zijn vader is schilder in Helmond. Waarschijnlijk vertrekt Lucas kort na het begin van de zestiende eeuw naar Antwerpen. Toen een belangrijke kunststad die in het zuiden lag van het Hertogdom Brabant waar Helmond deel van uitmaakte.

Selecte groep

Kort na zijn dood wordt Lucas als specialist in het schilderen van landschappen vermeld in belangrijke kunsthistorische bronnen waaronder het Schilderboeck (1604) van Karel van Mander. Daarmee behoort hij tot een selecte groep van bij naam bekende, vroege beoefenaars van het landschapsgenre in de Nederlanden.  Joachim Patinir (ca. 1475/80-1524) en Herri met de Bles (werkzaam ca. 1530-66) zijn daarvan de bekendste. De portretgravure die Jacob Binck in 1529 van de kunstenaar maakt is mogelijk Scheldestad Antwerpen ontstaan. Via Karel van Mander weten we dat Lucas Gassel in Brussel heeft gewoond, waar hij ook is overleden.

Jacob Binck, Portret van de schilder Lucas Gassel, 1529. Gravure. Brabant-Collectie / Bibliotheek Universiteit van Tilburg

Het oeuvre

Een kleine groep door Lucas gesigneerde werken is bewaard gebleven. Deze zijn nu verspreid over musea en privécollecties over de hele wereld en duiken met enige regelmaat op in de kunsthandel. Het oeuvre bestaat voornamelijk uit paneelschilderijen. Daarop zijn in de verte uitstrekkende landschappen te zien met vaak op de voorgrond verhalen uit de bijbel, zoals De Vlucht naar Egypte, of figuren uit de klassieke mythologie, zoals Pyramus en Thisbe. Naast schilderijen zijn slechts een paar tekeningen van Lucas overgeleverd. Enkele prenten zijn naar zijn ontwerp uitgevoerd en uitgegeven door anderen. Ook is er een grote, diverse groep werken die vandaag de dag onder de naam van Lucas Gassel bekend staat. Deze omvat zowel werken die wellicht van zijn hand zijn, als werken die in zijn werkplaats dan wel in zijn omgeving ontstaan zijn en dus gemaakt werden door tijdgenoten of navolgers.

Lucas Gassel, Vlucht naar Egypte, 1542 © fotografie Peter Cox/Bonnefantenmuseum, bruikleen Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.

Sponsoren

Op het moment lopen er diverse aanvragen bij grote fondsen. Onder andere Gemeente Helmond danken wij voor de eerste, belangrijke financiële impuls aan deze tentoonstelling van internationale allure, waardoor de wens van Museum Helmond straks werkelijkheid wordt. Bij interesse tot sponsoring graag contact opnemen via info@museumhelmond.nl of telefoon 0492-597716.

Lucas Gassel jaar 2020

De tentoonstelling over Lucas Gassel staat niet op zichzelf. In Helmond is een stichting in het leven geroepen bestaande uit prominente inwoners van Helmond en omgeving die het belangrijk vinden dat het prachtige en kwalitatief goede werk van Gassel alsmede zijn persoon, de aandacht en erkenning krijgen die zij verdienen: de Stichting Lucas Gassel. Er wordt voor dit doel een uitgebreid activiteitenprogramma opgesteld.

Maak alvast in het kort kennis met Lucas Gassel!

 

 

  • Mitch Epstein

    Tentoonstellingen kunsthal

    Bekijk de tentoonstelling Te zien
  • Ontdek de collectie

    Collectie Museum Helmond

    Toon de collectie
  • Kasteel Helmond

    Locaties

    Ga naar Kasteel Helmond